Czy można cofnąć przelew? Pomyłkowy przelew i przelew do oszusta

Palec poszedł za szybko, numer konta był z poprzedniej faktury albo w ostatniej chwili zorientowałeś się, że po drugiej stronie nie ma sprzedawcy, tylko oszust. Pytanie zawsze brzmi tak samo: czy da się to cofnąć. Odpowiedź zależy od jednej rzeczy, o którą nikt nie pyta na infolinii: czy przelew zdążył już wyjść z Twojego banku.

Zasada, od której wszystko się zaczyna

Przelewu nie cofa nadawca. Po zaksięgowaniu pieniądze są na cudzym rachunku i stają się środkami tej osoby, a bank nie ma prawa ich stamtąd zabrać bez jej zgody. To nie jest kwestia dobrej woli konsultanta ani wysokości kwoty.

Z tego wynika cała reszta. Zamiast szukać przycisku „cofnij”, sprawdzasz najpierw, czy przelew jest jeszcze po Twojej stronie, a gdy już go nie ma, uruchamiasz procedurę, w której to bank odbiorcy prosi o zwrot.

Kiedy przelew jeszcze anulujesz sam

Zajrzyj do historii operacji i sprawdź status. Anulować da się przelew, który nie został jeszcze wysłany:

• Przelew z datą przyszłą albo zlecenie stałe. Do dnia realizacji widoczna jest opcja usunięcia dyspozycji.
• Zwykły przelew złożony po ostatniej sesji. Przelewy w systemie Elixir wychodzą kilka razy dziennie, a nie natychmiast, więc dyspozycja czeka w banku. Część banków pozwala ją odwołać z poziomu aplikacji, część wymaga telefonu na infolinię, a niektóre nie pozwalają wcale.
• Przelew zablokowany do weryfikacji. Zdarza się przy dużych kwotach i nowych odbiorcach.

Nie anulujesz przelewu natychmiastowego ani płatności BLIK na telefon. Te księgują się w kilkanaście sekund i z założenia są nieodwracalne. Tak samo działa przelew wewnętrzny między rachunkami w tym samym banku.

Przelew na zły numer konta: procedura z ustawy

Jeśli pieniądze poszły do przypadkowej osoby, bo pomyliłeś numer rachunku, nie kontaktuj się z odbiorcą na własną rękę. Złóż w banku zgłoszenie błędnie wykonanego przelewu, podając datę, kwotę i numer rachunku, na który poszły środki.

Dalej działa mechanizm z ustawy o usługach płatniczych. Twój bank ma obowiązek podjąć działania w celu odzyskania kwoty i kontaktuje się z bankiem odbiorcy. Bank odbiorcy informuje posiadacza rachunku o pomyłce i wyznacza mu termin na zwrot, standardowo trzydzieści dni.

Kończy się to na dwa sposoby. Odbiorca oddaje pieniądze i sprawa jest zamknięta. Albo nie reaguje lub odmawia, a wtedy Twój bank przekazuje Ci jego dane: imię i nazwisko albo nazwę firmy oraz adres. Dostajesz je po to, żeby dochodzić zwrotu przed sądem, bo zatrzymanie cudzych pieniędzy to bezpodstawne wzbogacenie. Za samą procedurę bank może pobrać opłatę zgodną z tabelą.

Jedna sytuacja upraszcza sprawę: jeśli numer rachunku był błędny, ale nie istnieje, przelew wróci na Twoje konto automatycznie, zwykle w ciągu jednego dnia roboczego.

Przelew do oszusta: inna ścieżka, inne tempo

Gdy pieniądze trafiły do przestępcy, procedura pomyłkowa nie zadziała, bo oszust nie odda ich dobrowolnie, a jego rachunek zwykle jest opróżniany w ciągu godzin. Liczy się co innego: szybka blokada środków, zanim zostaną wypłacone.

Zadzwoń na infolinię banku od razu i poproś o kontakt z bankiem odbiorcy w celu zablokowania środków na rachunku oszusta. Równolegle sprawdź, czy transakcja była autoryzowana przez Ciebie, czy przez kogoś obcego, bo to rozróżnienie decyduje o Twoich prawach. Cały plan działania, razem z reklamacją nieautoryzowanej transakcji i procedurą chargeback przy płatności kartą, rozpisujemy w poradniku jak odzyskać pieniądze po oszustwie.

Jeśli przelew był efektem telefonu od rzekomego pracownika banku, sprawdź też, jak działa podszywanie się pod numer banku. Numer na wyświetlaczu da się podrobić i to on najczęściej uwiarygadnia całą rozmowę.

Co zwiększa szanse na odzyskanie pieniędzy

• Czas zgłoszenia. Przy pomyłce liczą się dni, przy oszustwie godziny.
• Rodzaj przelewu. Zwykły przelew złożony wieczorem bywa jeszcze do zatrzymania, natychmiastowy nigdy.
• Kompletne zgłoszenie. Data, godzina, kwota, numer rachunku odbiorcy i tytuł przelewu w pierwszej rozmowie oszczędzają dobę korespondencji.
• Zawiadomienie na policję przy oszustwie. Numer sprawy przydaje się w reklamacji, a bank odbiorcy szybciej reaguje na rachunek objęty postępowaniem.

Czego bank nie zrobi

Nie zabierze pieniędzy z konta odbiorcy bez jego zgody, nawet jeśli pomyłka jest oczywista. Nie poda Ci danych odbiorcy od ręki, tylko po wyczerpaniu procedury zwrotu. Nie odpowiada też za skutki błędu w numerze rachunku: przelew wykonuje się według numeru konta, a nie według nazwy odbiorcy, więc wpisanie właściwej nazwy przy złym numerze niczego nie ratuje.