Jak wygląda oszustwo „na ZUS" i „na urząd skarbowy"?
Oszuści podszywają się pod ZUS, urząd skarbowy (KAS) lub „e-Urząd”, bo to instytucje, którym ufamy i których pisma traktujemy poważnie. Wiadomość albo telefon straszy zaległością do natychmiastowej zapłaty lub kusi „nadpłatą” do odebrania. Cel jest zawsze ten sam: skłonić Cię do kliknięcia w link prowadzący do podrobionej strony i wyłudzić dane logowania, dane karty albo numer PESEL.
Typowe scenariusze
- SMS „ZUS: wykryto nadpłatę, odbierz zwrot” z linkiem do fałszywej strony płatności lub logowania.
- SMS lub e-mail „Urząd skarbowy: zaległość podatkowa, ureguluj w 24 godziny, inaczej egzekucja”, czyli presja i groźba.
- Telefon od rzekomego pracownika ZUS lub urzędu skarbowego, który prosi o potwierdzenie PESEL, danych z konta albo o zainstalowanie aplikacji.
- Fałszywy „zwrot podatku” z prośbą o podanie numeru karty „do przelewu”.
Jak rozpoznać i co robić
- ZUS ani urząd skarbowy nie wysyłają SMS-em linków do płatności czy logowania i nie proszą przez telefon o PESEL ani dane karty.
- Nie klikaj w linki. Zaloguj się samodzielnie do PUE ZUS lub e-Urzędu Skarbowego, wpisując adres ręcznie, i tam sprawdź ewentualne pisma.
- Zwrot podatku trafia na rachunek z Twojej deklaracji, więc nikt nie potrzebuje danych Twojej karty, by go wypłacić.
- W razie wątpliwości zadzwoń na oficjalną infolinię (numer ze strony zus.pl lub podatki.gov.pl), nigdy z otrzymanej wiadomości.
- Numer dzwoniącego sprawdź w wyszukiwarce; podejrzane numery podszywające się pod instytucje znajdziesz też w kategorii numerów urzędów.
Co zrobić, gdy kliknąłeś link lub podałeś dane
- Jeśli podałeś dane karty lub logowania: natychmiast zadzwoń do banku, zastrzeż kartę i zmień hasła z czystego urządzenia.
- Jeśli instalowałeś aplikację na prośbę „urzędnika”, rozważ przywrócenie ustawień fabrycznych telefonu.
- Rozważ zastrzeżenie numeru PESEL (w aplikacji mObywatel lub w banku).
- Prześlij fałszywy SMS do CERT Polska na numer 8080 i rozważ zawiadomienie policji, a pełną instrukcję zgłaszania znajdziesz osobno. Mechanikę podszywania opisujemy w artykułach o spoofingu i smishingu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ZUS wysyła SMS-y z linkiem do zwrotu nadpłaty?
Nie. ZUS nie informuje o nadpłatach SMS-em z linkiem do płatności ani nie prosi o dane karty. Swoje sprawy załatwisz po zalogowaniu do PUE ZUS.
Czy urząd skarbowy może grozić egzekucją SMS-em w 24 godziny?
Taki SMS z linkiem i presją czasu to niemal na pewno oszustwo. Urząd doręcza pisma oficjalnie, a nie linkiem SMS straszącym natychmiastową egzekucją.
Jak bezpiecznie sprawdzić pismo z ZUS lub urzędu skarbowego?
Zaloguj się samodzielnie do PUE ZUS lub e-Urzędu Skarbowego, wpisując adres ręcznie, albo zadzwoń na infolinię z oficjalnej strony. Nie korzystaj z linków ani numerów podanych w wiadomości.
Podałem PESEL i dane oszustowi, co teraz?
Rozważ zastrzeżenie numeru PESEL (mObywatel lub bank) i zmień hasła. Przy danych karty zadzwoń do banku i zastrzeż kartę. Zgłoś sprawę policji i prześlij podejrzaną wiadomość do CERT Polska na numer 8080.
