Jak wygląda oszustwo „na wygraną"?
Dostajesz SMS, e-mail albo telefon z radosną informacją: wygrałeś nagrodę, na przykład telefon, samochód, bon albo dużą sumę w „loterii”. Problem w tym, że w żadnym losowaniu nie brałeś udziału. Aby „odebrać nagrodę”, masz najpierw zapłacić opłatę („manipulacyjną”, „podatek”, „koszt przesyłki” lub „ubezpieczenie”) albo podać dane karty czy kliknąć w link. Nagroda nigdy nie istniała; chodzi wyłącznie o Twoje pieniądze i dane.
Czerwone flagi
- Wygrana w konkursie lub loterii, w której nie brałeś udziału.
- Konieczność opłaty z góry, żeby „odebrać” nagrodę.
- Prośba o dane karty, login do bankowości albo kliknięcie w link.
- Presja: „nagroda przepadnie w 24 godziny”, „tylko dziś”.
- Prośba o oddzwonienie na numer premium (np. 70x).
Jak zareagować
- Nie płać żadnej opłaty „za odbiór nagrody”, bo w uczciwych loteriach takich opłat nie ma.
- Nie podawaj danych karty ani loginu i nie klikaj w linki (smishing).
- Nie oddzwaniaj na nieznane numery premium ani zagraniczne.
- Nadawcę lub numer sprawdź w wyszukiwarce.
Co zrobić, gdy zapłaciłeś lub podałeś dane
- Jeśli podałeś dane karty lub login: zadzwoń do banku, zastrzeż kartę i zmień hasła z czystego urządzenia.
- Jeśli zapłaciłeś przelewem: zgłoś go bankowi jak najszybciej i zachowaj dowody.
- Zgłoś sprawę, a gdzie i jak, podpowiadamy osobno. To wariant schematu „najpierw zapłać”, podobny do oszustwa na pożyczkę.
Najczęściej zadawane pytania
Wygrałem nagrodę, ale nie brałem udziału w konkursie, czy to oszustwo?
Niemal na pewno tak. Nie można „wygrać” losowania, w którym się nie uczestniczyło. To klasyczna przynęta oszustwa na wygraną.
Czy trzeba płacić, żeby odebrać wygraną?
Nie. W legalnych loteriach nie pobiera się od zwycięzcy opłaty „za odbiór”. Ewentualny podatek od wygranej rozlicza organizator, a nie Ty przelewem na obce konto.
Dlaczego każą oddzwonić na dziwny numer?
Bo bywa to numer premium o podwyższonej opłacie i samo połączenie kosztuje. Nie oddzwaniaj w ciemno na nieznane numery.
Podałem dane karty „do wysyłki nagrody”, co teraz?
Natychmiast zadzwoń do banku, zastrzeż kartę i zmień hasła, a następnie zgłoś sprawę i prześlij podejrzaną wiadomość do CERT Polska na numer 8080.
