Zastrzeżenie numeru PESEL to operacja na kilka kliknięć, więc łatwo o wątpliwość: czy na pewno się zapisało, czy może kilka miesięcy temu cofnąłem je na jeden dzień i tak zostało. Sprawdzenie zajmuje krócej niż zastrzeganie i przy okazji odsłania rzecz, o której mało kto wie: rejestr pokazuje, kto o Ciebie pytał.
Gdzie sprawdzić status numeru
Aplikacja mObywatel. Wejdź w moduł „Zastrzeż PESEL”. Na górze ekranu widnieje aktualny stan: numer zastrzeżony albo niezastrzeżony, wraz z datą ostatniej zmiany.
Serwis mObywatel.gov.pl. Ta sama informacja w przeglądarce, po zalogowaniu profilem zaufanym, e-dowodem lub przez bankowość elektroniczną.
Urząd gminy. Dla osób bez aplikacji i bez profilu zaufanego. Wystarczy dokument tożsamości, gmina może być dowolna.
Nie istnieje publiczna wyszukiwarka, w której sprawdzisz cudzy numer PESEL. Dostęp do rejestru mają wyłącznie podmioty wskazane w ustawie, a każde zapytanie zostaje zapisane.
Historia weryfikacji, czyli kto pytał o Twoje dane
W tym samym module znajdziesz dwie listy. Pierwsza to historia Twoich zastrzeżeń i cofnięć z datami. Druga jest ciekawsza: wykaz instytucji, które sprawdzały, czy Twój numer PESEL jest zastrzeżony, z datą oraz powodem zapytania.
Ta lista działa jak system wczesnego ostrzegania. Zapytanie od firmy pożyczkowej, w której nigdy nie składałeś wniosku, albo od operatora, którego nie jesteś klientem, oznacza, że ktoś próbował posłużyć się Twoimi danymi. Jeśli numer był w tym czasie zastrzeżony, próba się nie powiodła, ale sam sygnał wystarczy, żeby zareagować.
Co zrobić po podejrzanym wpisie
- 1Zastrzeż numer, jeśli akurat był odblokowany. Instrukcja jest w tekście o zastrzeżeniu numeru PESEL.
- 2Sprawdź rejestry kredytowe, żeby zobaczyć, czy zapytanie skończyło się umową. Opisujemy to w poradniku jak sprawdzić, czy ktoś wziął na mnie kredyt.
- 3Złóż zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa. Numer sprawy przyda się w reklamacji, jeśli umowa jednak powstała.
- 4Zgłoś incydent na incydent.cert.pl, zwłaszcza gdy wcześniej klikałeś w link z SMS-a albo rozmawiałeś z „konsultantem banku”.
Częsty scenariusz: telefon zamiast rejestru
Rozmowa zaczyna się od zdania, że ktoś próbował wziąć na Ciebie kredyt, a dzwoniący pomoże to zablokować. Potem pada prośba o kod z SMS-a albo o dane logowania do bankowości. Rejestru nie obsługuje się przez telefon i żadna instytucja nie prosi o zdjęcie zastrzeżenia w trakcie rozmowy. Mechanizm rozkładamy na części w tekście o vishingu, a numer, z którego dzwonili, warto sprawdzić w wyszukiwarce i opisać.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę sprawdzić, czy cudzy PESEL jest zastrzeżony?
Nie. Rejestr nie ma publicznej wyszukiwarki, a zapytania mogą składać tylko podmioty uprawnione ustawą, między innymi banki, instytucje pożyczkowe, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni. Każde takie zapytanie trafia do historii widocznej dla właściciela numeru.
Jak daleko wstecz sięga historia weryfikacji?
Rejestr nie podaje deklarowanego okresu przechowywania wpisów. Ustawa go nie precyzuje, a resort cyfryzacji takiej liczby publicznie nie ujawnia. Skoro nie wiadomo, jak długo zapytanie zostaje widoczne, sprawdzaj historię regularnie, na przykład raz w miesiącu. Gdy trafisz na zapytanie od podmiotu, którego nie znasz, zrób od razu zrzut ekranu z datą, godziną i nazwą podmiotu: przyda się w zgłoszeniu na policji albo w reklamacji w banku.
Widzę zapytanie od firmy, której nie znam. Czy to znaczy, że mam kredyt?
Niekoniecznie. Zapytanie oznacza próbę weryfikacji, a nie zawarcie umowy. Gdy numer był zastrzeżony, do umowy nie doszło. Pewność daje dopiero sprawdzenie raportu kredytowego i rejestrów dłużników.
Sprawdziłem status i numer nie jest zastrzeżony, choć go zastrzegałem. Dlaczego?
Najczęstszy powód to wcześniejsze cofnięcie zastrzeżenia bez trybu czasowego, na przykład przy zakupie na raty. Blokada nie wraca sama, jeśli nie ustawisz jej powrotu. Sposób opisujemy w tekście jak cofnąć zastrzeżenie PESEL.